Steeds meer mensen komen met mentale klachten bij de huisarts. Maar wanneer word je eigenlijk doorverwezen naar een praktijkondersteuner GGZ (POH-GGZ)? En wat kun je verwachten van die ondersteuning? In dit artikel lees je wanneer een huisarts kiest voor begeleiding door de POH-GGZ, bij welke klachten dit passend is en hoe het traject er daarna uitziet.
Je wordt meestal doorverwezen naar een POH-GGZ bij lichte tot matige psychische klachten, waarbij gesprekken en begeleiding helpen om weer grip te krijgen op je situatie. De huisarts bepaalt samen met jou of deze ondersteuning passend is.
Wanneer besluit de huisarts om je door te verwijzen naar een POH-GGZ?
Als je met mentale klachten bij de huisarts komt, kijkt de huisarts samen met jou welke hulp of ondersteuning passend is. In veel gevallen verwijst de huisarts je door naar een POH-GGZ.
In vrijwel iedere huisartsenpraktijk zijn één of meerdere POH-GGZ professionals werkzaam. De POH-GGZ biedt ondersteuning en begeleiding bij lichte tot matige psychische klachten. De begeleiding is meestal kortdurend en gericht op het krijgen van inzicht en het versterken van vaardigheden. Zo kan een POH-GGZ je bijvoorbeeld helpen bij:
- Somberheidsklachten of depressieve gevoelens
- Angstklachten of piekeren
- Spanningsklachten of overspannenheid
- Rouw of verlies
- Problemen in de thuissituatie of opvoeding
- Sociale of werkgerelateerde problemen
- Slaapproblemen
Ook bij andere problemen of klachten waar je zelf niet uitkomt kan de POH-GGZ hulp bieden. Vaak kun je hier relatief snel – en bij jouw eigen huisartsenpraktijk – terecht voor een eerste gesprek.
Wat is de rol van de huisarts bij psychische klachten?
De huisarts is vaak het eerste aanspreekpunt bij psychische klachten. In het gesprek brengt de huisarts samen met jou in kaart wat de situatie is en op welke manier klachten zich uiten. Daarbij kijkt de huisarts niet alleen naar de klachten zelf, maar ook naar je persoonlijke situatie en eventuele lichamelijke oorzaken of invloeden.
Op basis daarvan wordt samen bepaald welke ondersteuning het beste past. Dat kan begeleiding door de huisarts zelf zijn, ondersteuning door de POH-GGZ of, als de klachten complexer zijn, een verwijzing naar de specialistische GGZ.
Wanneer je ondersteuning krijgt van de POH-GGZ, blijft de huisarts betrokken. Zo kan de POH-GGZ overleggen met de huisarts, en voor medische vragen of het voorschrijven van medicatie blijft de huisarts verantwoordelijk.
Wanneer is een verwijzing naar de POH-GGZ niet nodig?
De huisarts kiest niet altijd voor doorverwijzing naar de POH-GGZ. Welke ondersteuning passend is, hangt af van de aard en ernst van de klachten.
In sommige situaties is andere hulp meer passend. Bijvoorbeeld:
- Bij een acute crisis of een spoedsituatie, waarbij direct specialistische hulp noodzakelijk is
- Wanneer sprake is van complexe of ernstige problematiek, waarvoor behandeling in de specialistische GGZ nodig is
- Als je klachten hebt die lichamelijk van aard zijn, waarbij ondersteuning door de POH Somatiek meer passend is
Ook kan het voorkomen dat ondersteuning vanuit een andere hoek beter aansluit. De huisarts kijkt altijd samen met jou welke vorm van zorg het beste aansluit bij jouw situatie.
Wat gebeurt er na een verwijzing naar de POH-GGZ?
Na een verwijzing naar de POH-GGZ plan je een afspraak in via de doktersassistent. In veel gevallen kun je op korte termijn terecht voor een eerste gesprek bij de POH-GGZ in de huisartsenpraktijk. Soms is de wachttijd wat langer.
Tijdens het eerste gesprek met de POH-GGZ staat het verkennen van je klachten centraal. Samen breng je in kaart wat er speelt, waar je tegenaan loopt en wat je wilt bereiken. Op basis daarvan wordt gekeken welke ondersteuning het beste bij je past.
Vervolgens zijn er verschillende mogelijkheden. Soms zijn een aantal gesprekken met de POH-GGZ voldoende om weer verder te kunnen. In andere gevallen kan aanvullende ondersteuning helpend zijn. Dit kan digitale ondersteuning zijn, in de vorm van e-health. Maar denk ook aan ondersteunende initiatieven die binnen jouw wijk of gemeente al bestaan. En in sommige gevallen is een verwijzing naar de basis GGZ of specialistische GGZ de best passende uitkomst.
De gesprekken met de POH-GGZ worden altijd afgestemd op jouw situatie.
Wat is het verschil tussen een verwijzing naar de POH-GGZ, basis GGZ en de SGGZ?
De geestelijke gezondheidszorg (GGZ) is sinds 1 januari 2014 ingericht in verschillende niveaus:
- Huisartsenzorg (huisarts en POH-GGZ): hier kun je terecht met lichte tot matige psychische klachten. De huisarts en POH-GGZ bieden begeleiding en ondersteunen je bij het verkennen van klachten en het vinden van passende oplossingen.
- Basis GGZ: hier word je behandeld met lichte tot matige, niet complexe psychische stoornissen. De behandeling is vaak kortdurend en gericht op herstel, waarbij zelfregie centraal staat.
- Specialistische GGZ (SGGZ): hier word je behandeld met complexe of terugkerende aandoeningen. De behandeling is vaak intensiever en kan langdurig zijn.
Samen kijken wat passend is
Twijfel je of een verwijzing naar de POH-GGZ voor jou passend is? Dan is het goed om dit met je huisarts te bespreken. Samen kun je kijken naar wat er speelt en welke vorm van ondersteuning het beste aansluit bij jouw situatie. Soms is een gesprek met de POH-GGZ helpend, soms past een andere vorm van zorg beter. Juist door dit samen te verkennen, kom je tot een aanpak die bij je past.
Veelgestelde vragen over een verwijzing naar de POH-GGZ
Voor welke klachten ga je naar een POH-GGZ?
Een POH-GGZ kan ondersteuning bieden bij psychische en/of sociale klachten. Hierbij kun je denken aan somberheidsklachten of depressieve gevoelens, angstklachten of piekeren, spanningsklachten of overspannenheid, rouw of verlies, problemen in de thuissituatie of opvoeding, slaapproblemen en sociale of werkgerelateerde problemen.
Heb je een verwijzing van de huisarts nodig voor een POH-GGZ?
Ja, voor een afspraak bij de POH-GGZ heb je een verwijzing nodig van je huisarts. Met deze verwijzing kun je een afspraak maken via de doktersassistent.
Hoe ziet een eerste gesprek eruit met een POH-GGZ?
Tijdens het eerste gesprek stelt de POH-GGZ vooral vragen om samen een beeld te vormen van jouw situatie. Je brengt samen de oorzaken in kaart en kijkt naar oplossingen. Ook krijg je een luisterend oor en concreet advies. Als het nodig is, kun je één of meerdere vervolgafspraken maken.
Hoelang duurt een gesprek met een POH-GGZ?
Een gesprek met de POH-GGZ duurt meestal ongeveer 30 minuten. Bij het eerste gesprek kan het zo zijn dat er meer tijd wordt genomen om je situatie goed in kaart te brengen. De precieze duur van een gesprek met de POH-GGZ kan per huisartsenpraktijk verschillen.
Wordt een afspraak met een POH-GGZ vergoed?
Ja, een afspraak met de POH-GGZ wordt volledig vergoed door jouw basisverzekering. Dat komt omdat het valt onder de huisartsenzorg. Je betaalt geen eigen bijdrage en het valt ook niet onder het eigen risico.