Achtergrond
Bij de eerste inventarisatie in november 2009 werden er 139 POH-GGZ geteld, in april 2012 blijken 687 mensen de functie POH-GGZ uit te voeren. Het percentage functionarissen met een achtergrond als SPV neemt in deze periode toe van 38% naar 65%, terwijl het percentage psychologen afneemt van 22% naar 8%.
De inzet in uren van de POH-GGZ kent een grote spreiding, van een dagdeel naar een volledige werkweek. Gemiddeld werkt de functionaris zo’n 14 uur per week in de functie van POH-GGZ. De overige uren is deze veelal werkzaam in zijn oorspronkelijke functie.

Zorgverzekeraars
Het beleid van de zorgverzekeraars inzake contractering POH-GGZ kent grote verschillen. Een aantal verzekeraars heeft de opleidingseisen van de POH-GGZ verder uitgewerkt, terwijl anderen alleen het opleidingsniveau noemen. Ook zien we de verschillen tussen verzekeraars in de eisen voor een implementatietraject en verantwoording toenemen. Niet alle verzekeraars verlangen een separate verantwoording ten aanzien van de inzet en werkzaamheden van de POH-GGZ. De ROS’en zijn op verschillende wijze betrokken bij ontwikkeling, implementatie, deskundigheidsbevordering en het in kaart brengen van de resultaten van de inzet van de POH-GGZ. Bijna alle ROS’en faciliteren in hun werkgebied regionale POH-GGZ netwerken, met activiteiten gericht op uitwisseling, intervisie en deskundigheidsbevordering.

Lees de volledige bevindingen in de PDF [bron]

Zorgbelang Noord-Holland heeft – in samenwerking met de GO POH-GGZ B.V – een onderzoek afgerond op basis van enquêtes en spiegelgesprekken met patiënten van de POH-GGZ in de regio Gooi en Vechtstreek. Er werd in het bijzonder gelet op de meningen van de patiënt ten aanzien van de kwaliteit van de dienstverlening.

Aanleiding
Patiënten, hulpverleners en patiëntenondersteuners zijn het erover eens: er is behoefte aan laagdrempelige en toegankelijke eerstelijns GGZ. Eén van de manieren waarop daar binnen de huisartsenzorg vorm aan wordt gegeven, is door de introductie van de Praktijkondersteuner Huisartsenzorg GGZ (POH-GGZ).

Eind 2009 werkte ongeveer één op de acht huisartsen met een POH GGZ. Huisartsen die een praktijkondersteuner GGZ in de praktijk hebben, zijn tevreden over de toegevoegde waarde: de POH GGZ functioneert goed, neemt veel werk uit handen en de patiënten zijn – volgens de huisarts – tevreden.

Zorgbelang Noord-Holland wil de kwaliteit van de hulpverlening bij psychische problemen in de eerste lijn bevorderen en onderzocht daarom wat de ervaringen van patiënten zijn met de POH-GGZ. Wat zijn de succesfactoren en verbeterpunten in de zorg geleverd door de POH-GGZ? Het onderzoek is uitgevoerd in samenwerking met de GO POH-GGZ B.V., onderdeel van de Gemeenschappelijke Huisartsen Organisatie Gooi en Omstreken.

Methode
Voor dit onderzoek maakte ZNH gebruik van de Basisset Kwaliteitscriteria voor mensen met een chronische ziekte. De Basisset Kwaliteitscriteria is een resultaat van het programma Kwaliteit in Zicht (KIZ), waarin de zes grootste patiëntenorganisaties, Zorgbelang Nederland en de Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie (NPCF) samenwerkten om zorg te realiseren die beter aansluit bij de wensen en eisen van patiënten.

Het onderzoek is uitgevoerd met behulp van een schriftelijke vragenlijst onder patiënten die tussen april 2010 en oktober 2011 een bezoek brachten aan de POH-GGZ in de regio Gooi en Vechtstreek. In totaal vulden 142 respondenten anoniem de enquête in. In aanvulling op de enquête is een spiegelbijeenkomst georganiseerd waarbij deelnemers aan het onderzoek (5) met elkaar in gesprek gingen over hun ervaringen met de POH-GGZ. De betrokken hulpverleners (6 POH-GGZ; 1 huisarts) van GHO-GO waren als toehoorder bij dit gesprek aanwezig.

Resultaten
Patiënten vinden POH-GGZ effectief, van toegevoegde waarde en laagdrempelig. Zo vindt 92,9% van de respondenten dat hij/zij beter kan omgaan met psychische klachten door de consulten met de POH-GGZ. De dienstverlening is ook laagdrempelig: 82,7% vindt het makkelijker om naar de POH-GGZ te gaan dan naar een psycholoog of psychiater. Bijna iedere patiënt (96,4%) zou de POH-GGZ daarom ook aan anderen aanbevelen. De behandeling krijgt gemiddeld een 8,0 van de respondenten. Verdere resultaten en kerncijfers luiden als volgt:

-   POH-GGZ is goed bereikbaar

• 89,8% ondervindt geen probleem om een afspraak met POH-GGZ te maken.

• 75,4% is tevreden over telefonische bereikbaarheid.

• 75,8% is tevreden over tijden waarop POH-GGZ bereikbaar is.

-   Informatie-uitwisseling tussen behandelaren weinig transparant

• 71,9% weet niet welke informatie de POH-GGZ doorgeeft aan de huisarts.

• 50,4% weet niet welke informatie de huisarts doorgeeft aan de volgende behandelaar.

- Veel patiënten ontvangen onvoldoende informatie over de POH-GGZ

• 73,3% ontvangt voorafgaand aan het consult geen informatie over zaken als wachttijden, het beroep of de deskundigheid van de POH-GGZ.

• Tijdens het consult ontvangen veel respondenten geen informatie over inzage van het dossier (76,2%) of cliëntenrechten betreffende de klachtenprocedure (82,3%).

-   Veel patiënten ontvangen onvoldoende informatie over de POH-GGZ

• 73,3% ontvangt voorafgaand aan het consult geen informatie over zaken als wachttijden, het beroep of de deskundigheid van de POH-GGZ.

• Tijdens het consult ontvangen veel respondenten geen informatie over inzage van het dossier (76,2%) of cliëntenrechten betreffende de klachtenprocedure (82,3%).

-   Behandelruimte soms kil en weinig privacy

• 12% vindt de gesprekruimte waar het consult plaatsvindt niet prettig.

• 7,3% vindt dat de spreekkamer niet genoeg privacy biedt.

Aanbevelingen
De zorg is voor de patiënt tijdig beschikbaar, goed bereikbaar en goed toegankelijk. Het eerste consult zou daarom binnen twee weken moeten plaatsvinden. De respondenten vonden de informatie-uitwisselijk tussen de behandelaren weinig transparant. Verduidelijking van de rol van de POH-GGZ binnen de huisartspraktijk moet daarom centraal staan in de informatieverstrekking. Stel heldere informatierichtlijnen op, aangezien patiënten naar hun gevoel onvoldoende informatie ontvangen over de POH-GGZ. De patiënten vinden de bejegening door de POH-GGZ prettig. Bespreek daarom de verwachtingen van de patiënt in het eerste consult. De behandelruimte wordt soms als kil ervaren en weinig privacy bieden. Maak van privacy en comfort in de behandelomgeving een prioriteit.

Bekijk het volledige onderzoek, als PDF

GGZ-zorg wordt nu vanuit verschillende systemen bekostigd: vanuit de huisarts, de eerste- en de tweedelijns GGZ. Voor ieder systeem gelden verschillende vergoedingen en eigen bijdrages. Bovendien lopen verzekeraars op tweedelijns GGZ weinig risico, en op eerstelijns GGZ veel meer. Dit alles zorgt ervoor dat voor de behandeling van mensen met lichtere en niet-complexe psychische aandoeningen prijzen gerekend worden die bedoeld zijn voor de zware en complexe problematiek van de specialistische tweedelijns GGZ.

De NZa adviseert de minister om de financieringssystemen voor lichte problematiek te vervangen door een uniform systeem met heldere zorgprestaties en vrije prijzen. De DBC-prestaties en tarieven van de specialistische GGZ zijn dan voortaan alleen nog van toepassing op de echt complexe problematiek. Verder nodigt de NZa in het advies partijen uit om met ideeën te komen voor deze nieuwe prestaties voor generalistische GGZ.

De eerste opvang van psychische klachten is nu vaak bij de huisarts. Praktijken kunnen voor psychische screening en diagnostiek een praktijkondersteuner GGZ (POH-GGZ) inzetten. Omdat die betaald wordt uit een opslag op het abonnementstarief van de huisarts en omdat dit een tijdelijke ophoging betreft, zijn huisartsen terughoudend bij het aannemen van een POH-GGZ. Huisartsen hebben zelf vaak geen tijd voor een uitgebreide diagnose en mensen komen zo al snel in de tweedelijns GGZ terecht. GGZ-ondersteuners moeten breder inzetbaar worden, vindt de NZa. Dat kan door de regeling voor POH-GGZ definitief in te voeren en er vrije tarieven te laten gelden.

De minister heeft de NZa om advies gevraagd omdat ze de functie Basis GGZ wil versterken. Aanleiding hiervoor is dat steeds meer mensen met lichtere psychische problemen in de specialistische GGZ terechtkomen en na specialistische behandeling keren te weinig mensen terug naar de basiszorg. Op basis van het advies van de NZa neemt de minister een beslissing over hoe zij de basis GGZ wil versterken.

Zie hier het: advies Basis-GGZ en het effect op de POH-GGZ

bron: www.nza.nl

Eerstelijns GGZ
Kort samengevat is eerstelijnszorg zorg die voor iedereen toegankelijk is, en waarvoor geen verwijzing door de huisarts hoeft te worden verstrekt. Hieronder valt in de GGZ de Huisarts, POH-GGZ en Eerstelijnspsycholoog. De eigen bijdragen hierbij zijn in 2012 voor iedereen:
- Huisartsenzorg kent geen eigen bijdrage, valt niet onder het verplichte eigen risico.
- POH-GGZ-zorg valt onder de huisartsenzorg, dus geen eigen bijdrage en valt niet onder het verplichte eigen risico.
- Eerstelijns psychologische zorg kent per 1 januari 2012 een eigen bijdrage van € 20 per behandeling. Vanaf de 6e behandeling wordt het niet meer vergoed uit het verplichte basispakket (wel bij eventuele aanvullende verzekeringen). Hiernaast wordt de eerstelijns psychologische zorg niet uitgezonderd van het verplichte eigen risico (€ 220 per jaar in 2012).
- Internetbehandelingen (E-Health) kunnen ook in de eerstelijns GGZ worden toegepast. Hiervoor geldt een eigen bijdrage van € 50 per behandeling of module. De maximale vergoeding vanuit het verplichte basispakket voor de internetbehandelingen is gekoppeld aan de maximale vergoeding van de eerstelijns psychologische zorg. In totaal wordt voor maximaal € 400 per jaar vergoed. Dit wil zeggen dat voor eerstelijns psychologische zorg én de internetbehandelingen gezamenlijk nooit meer dan € 400 wordt vergoed uit het verplichte basispakket.

Tweedelijns GGZ
Met tweedelijnszorg wordt in dit kader bedoeld de specialistische en curatieve zorg die na doorverwijzing van een eerstelijnszorgaanbieder wordt gegeven (vaak door een gezondheidszorgpsycholoog, een klinisch psycholoog, een klinisch neuropsycholoog, een psychotherapeut of een psychiater). In de tweedelijns GGZ wordt een onderscheid gemaakt in eigen bijdragen voor behandeling en verblijf.

Behandeling
- Behandeling die korter duurt dan 100 minuten kent een eigen bijdrage van € 100. Hiernaast valt deze zorg ook onder het verplichte eigen risico. Per jaar kan de eigen bijdrage nooit hoger zijn dan € 200.
- Behandeling die langer duurt dan 100 minuten kent een eigen bijdrage van € 200. Hiernaast valt deze zorg ook onder het verplichte eigen risico en kan ook hier de eigen bijdrage nooit hoger zijn dan € 200 per jaar.
- Voor de eigen bijdrage op het gebied van behandelingen wordt een uitzondering gemaakt voor mensen die op het moment van starten van de DBC jonger dan 18 jaar zijn en DBC’s die gestart zijn als gevolg van een Crisis, BOPZ en/of Bemoeizorg.

Verblijf
Voor het, ten gevolge van een behandeling op het gebied van GGZ, verblijven in een daarvoor ingerichte instelling wordt ook een eigen bijdrage gevraagd.
- Verblijven in de eerste maand (gedurende de eerste 31 dagen) kent geen eigen bijdrage.
- Verblijven na de 2e maand, vanaf de 32e dag, kent een eigen bijdrage van € 145 per maand. Uiteraard wordt dit naar rato herberekend wanneer er slechts een deel van een maand is verbleven.
- Voor het doorrekenen van een eigen bijdrage op het gebied van verblijf wordt een uitzondering gemaakt voor mensen die jonger zijn dan 18 jaar. Vanaf de 18e verjaardag wordt de eigen bijdrage (naar rato) wel berekend. Er wordt geen uitzondering gemaakt voor opname ten gevolge van DBC’s die gestart zijn als gevolg van een Crisis, BOPZ en/of Bemoeizorg.

In tabelvorm ziet het er op hoofdlijnen als volgt uit:

Zoals uit het bovenstaande overzicht duidelijk wordt is de enige plek waar men voor (psychische) zorg gratis terecht kan gelegen binnen de huisartsenzorg. Om de verwachte verschuiving naar de huisartsenzorg op te vangen, zullen huisartsen die nog geen gebruik maken van de POH-GGZ regeling hier wellicht op korte termijn over willen worden geïnformeerd. Voor meer informatie omtrent de mogelijkheden voor POH-GGZ kunt u via terecht bij een van onze deskundige medewerkers, dit is zónder eigen bijdrage.

Voor meer informatie vanuit ‘internethandelingen’ verwijzen wij u door naar het gepubliceerde Factsheet van het Ministerie van VWS.

Het inschrijftarief POH-GGZ is verhoogd van € 0,94 per patient per kwartaal in 2011 naar € 0,98 per patient per kwartaal vanaf 1 januari 2012.

Wat betreft de consulten is er bij de huisartsenzorg een daling van vergoeding merkbaar (van € 9,22 gedaald naar € 8,78 per consult). Voor POH-GGZ geldt dat het tarief juist is verhóógd van € 9,22 in 2011 naar € 9,33 in 2012. Deze verhoging in vergoedingen voor contacten van de POH-GGZ is doorgevoerd in alle prestaties. Voor meer uitgebreide informatie verwijzen wij naar de tariefsbeschikking (TB-CU/7023-01). Uiteraard kunt u ook contact opnemen met een van onze medewerkers via 040-2982842 of per e-mail.

Voor de gehele tariefsbeschikking verwijzen wij naar de site van het NZa.

Voor het kunnen declareren van het verhoogde tarief is het dus van belang de administratie goed te hebben ingericht. Waar voorheen de POH-GGZ via de ‘huisartsconsulten’ kon declareren, zou dit nu een fors lagere vergoeding betekenen. De juiste coderingen zijn te vinden op de tariefbeschikking, maar ook op te vragen bij Praktijksteun.

De uitgaven aan Geestelijke Gezondheidszorg zijn de laatste jaren veel sterker gestegen dan de algemene zorguitgaven. Het ministerie van VWS is op allerlei onderdelen binnen de GGZ pogingen aan het ondernemen de kosten niet de pan uit te laten rijzen. Het inzetten van POH-GGZ is in dit licht een van de meest kostenbesparende instrumenten.

Blijf op de hoogte van de ontwikkelingen omtrent de Basis GGZ via www.praktijksteun.nl en @praktijksteun

Na een warm welkom, een broodje en wat gekeuvel, was het tijd om de bezigheden te beginnen. Allereerst is iedereen getrakteerd op het hoe en wat van de organisatie. Het laatste jaar is Praktijksteun namelijk flink gegroeid, dus een stukje wie is wie en wat doen we allemaal bij Praktijksteun was geen overbodige luxe. Na een uurtje ‘in de schoolbanken’ was het toch echt tijd even de benen te strekken en in beweging te komen.

Op de mooiste nazomerdag van het jaar hebben we met z’n allen een mooie en leuke tandemtocht gemaakt. Diegenen die wat verdwaald waren bleken op een kortere route te zijn getrakteerd. De route bracht ons in ieder geval allemaal naar Het Boordhuys, een schitterende locatie (de foto’s bewijzen dat) in het dorpje Nuenen. Eenmaal aangekomen viel als eerste op dat de tuin was bezet met een 20-tal ezels. Schildersezels. Als een waar kunstenaar onthaalde Lex de Grote ons, met een kleine hint naar wat we die dag zouden doen: Schilderen.

Eerst een warm stuk verse appeltaart en warme chocolademelk met slagroom, en dan aan de slag is het devies. ‘Begin met de kleur die je NIET mooi vind’, was de eerste opdracht van Lex. Hierna werd onder afwisselend goede en zenuwslopende muziek door iedereen een heel eigen werk op de doeken getoverd. Toen na afloop van de schilderkunsten Lex ons bevroeg naar wat er aan gedachten achter het werk zaten, bleken we veel creatiever dan we gedacht hadden. Of kwam dat nou door de draai die Lex eraan wist te geven?

Burgers van wakkerdam!
Desalniettemin een geslaagde middag, met als resultaat wat koude vingers. Lekker opwarmen bij het haardvuur met een borreltje. Hierna onder de bezielende leiding van Thijs liegen en bedriegen met het spel Weerwolven. Kunst is om in de groepsdynamiek de juiste versprekingen en lichaamsbewegingen te filteren en de ‘burgers van Wakkerdam’ beschermen tegen de boze weerwolven. De weerwolven overwonnen…

Een voedzame en heerlijke maaltijd was zowel burgers als weerwolven gegund, en het team kon weer op krachten komen. De tandemtocht terug was ‘en groupe’ met veel gegiechel en af en toe nog wat geklungel. Leuk om te zien dat zo’n groep in een dag zo tot elkaar kan komen.

Eenmaal veilig terug was het ieder zijns weg. Opgeladen voor weer een seizoen POH-GGZ bedanken wij namens het team de organisatie van Praktijksteun voor een zeer geslaagde dag.

Inmiddels hangt er een meesterwerk van alle schilderwerken van de dag op het kantoor van Praktijksteun. Als losstaand object werden sommige doeken geschat op € 15.000. Naar de prijs van het geheel kan slechts worden geraden…

Zonder aanpassingen of afzwakking zijn de voorgenomen bezuinigingen overgenomen in de miljoenennota. Bijna 600 miljoen euro wordt er gekort op de geestelijke gezondheidszorg. GGZ Nederland noemt dat ‘een zeek slechte zaak’, zo valt te lezen in het persbericht op artsennet.

De geestelijke gezondheidszorg reageert afkeurend op de miljoenennota 2012. GGZ Nederland is nog het meest verontwaardigd over de eigen bijdrage van patiënten.

Eerder verlaagde Schippers de eigen bijdrage in de tweedelijn van 275 euro naar 200 euro. Deze eigen bijdrage zou niet alleen een kostenreductie teweeg moeten brengen. De substitutie van de zorg vanuit de tweedelijns naar de eerstelijns zorg zal hierdoor ook sneller worden gerealiseerd.

Dat de eigen bijdrage alleen wordt ingevoerd bij (tweedelijns) GGZ-zorg, is volgens GGZ Nederland discriminerend, en brengt “een onhoudbaar en onrechtvaardig onderscheid aan tussen mensen met een lichamelijke ziekte en mensen met een psychische ziekte.”

Waar GGZ Nederland bovendien de aandacht op vestigt, is de toename van kosten door het mijden van zorg door de patiënt ten gevolge van de drempel die de eigen bijdrage opwerpt. Op den duur zal de eigen bijdrage hierdoor macro-economisch voor een kostenstijging zorgen.

Terwijl de GGZ zich met de partners bezigt met het voorstellen van alternatieven, bewapend de eerstelijns GGZ in de huisartsenpraktijk zich voor de te verwachten toenemende vraag. De praktijkondersteuner GGZ zal hierin een uitstekende aanvulling zijn op de mogelijkheden de GGZ in de eerstelijn en ‘dichtbij’ te verbreden.

Kijk voor meer informatie over mogelijkheden rondom praktijkondersteuners eens rond op onze website.

Thema’s hierin zijn:
• een toegankelijke en bereikbare (basis)zorg in de buurt
• eigen verantwoordelijkheid van de patiënt
• goede afstemming en samenwerking
• van ziekenhuiszorg naar basiszorg

De doelen die men met deze basiszorg, en specifiek de basisggz, wil bereiken:
• meer vroegsignalering en preventie in de eerste lijn
• meer e-health en kortdurende interventies in de eerste lijn
• minder voorschrijven en verwijzen door huisartsen
• betere nazorg en terugvalpreventie langdurige patiënten in de eerste lijn
• betere link tussen somatiek en ggz
• 30% van de mensen in de tweede lijn heeft milde klachten en moet in de eerste lijn geholpen worden

Mogelijkheden om de gestelde doelen te bereiken zijn o.a.
• verbetering van de zorg bij de huisarts (triage, korte interventies) met ondersteuning
van poh-ggz, spv en/of consulterend psychiater
• meer inzet op preventie, zelfmanagement, e-health, en kortdurende gesprekstherapie
volgens stepped care
• vergroting capaciteit van werk huidige eerstelijns psychologen (opvang milde klachten
uit tweede lijn, betere verwijzingen huisarts, minder antidepressiva)
• keuzevrijheid patiënten voor behandeling
• transparantie over kwaliteit, verwijsgedrag, voorschrijfgedrag en kosten
• functionele bekostiging ipv aanbodgerichte bekostiging om juiste spelers op de juiste
plek in te kunnen zetten.

Na de zomer, als de minister haar uitgewerkte plannen naar de Tweede kamer heeft gestuurd,
zal op basis van deze brief door de NZa een uitvoeringstoets gedaan worden. Uiteraard
speelt hierin de bekostigingssystematiek een belangrijke rol. Invoering van de basisggz
zal op zijn vroegst in 2013 kunnen plaatsvinden.

Bron: nieuwsbrief  LVG

POH-GGZ is al jaren een goede aanvulling binnen de eerstelijns GGZ. Laagdrempelige en betaalbare zorg binnen de eigen huisartsenpraktijk als substitutie voor de duurdere tweedelijns behandelingen. Natuurlijk is het niet zo dat de POH-GGZ de 2e lijns GGZ vervangt, dat is gelukkig ook nooit het uitgangspunt geweest. POH-GGZ is er met name voor de zorgvraag die niet thuishoort in de 2e-lijn.

Nu POH-GGZ inmiddels een stabiele waarde is bij veel huisartsenpraktijken en zorggroepen, wordt de functie door de minister ingeschat als volwassen genoeg om de toenemende zorgbehoeften te kunnen opvangen. Zaak dus om nu te anticiperen op een te verwachten toename!

Huisartsen die meer informatie willen hebben over de mogelijkheden van POH-GGZ, zijn bij Praktijksteun aan het juiste adres. Met de specialistische dienstverlening op het gebied van POH-GGZ is Praktijksteun een ervaren partner binnen de eerstelijns GGZ.